Giỏ hàng

Sự khác biệt giữa MBR và GPT, cách xác định ổ cứng đang sử dụng ở chuẩn MBR hay GPT

Khi bạn khởi tạo một ổ đĩa mới, trình quản lý ổ đĩa của Windows sẽ xuất hiện 1 cửa sổ yêu cầu bạn chọn giữa ổ đĩa MBR (master boot record) và ổ đĩa GPT (GUID partition table), vậy sự khác biệt giữa chúng là gì và chọn cái này có lợi gì hơn so với cái kia?

Đa số người dùng chúng ta thường không quan tâm và cứ nhấp thẳng qua bước tiếp theo để chia phân vùng ổ cứng mà không biết là mặc định Windows sẽ chọn cho chúng ta là ổ đĩa MBR, đến ngày nào đó khi phát hiện ra những hạn chế của MBR so với GPT thì rắc rối.

Trước hết, bạn cần hiểu  xem phân vùng là gì? Như tên gọi cho thấy, phân vùng có nghĩa là chia một ổ cứng hoặc không gian lưu trữ thành các khu vực ảo để dữ liệu có thể được sắp xếp theo yêu cầu của người dùng.

Các định nghĩa về MBR và GPT quá phức tạp nên chúng ta chỉ cần hiểu chúng là 2 chuẩn hiện tại dùng để quản lý ổ đĩa, cách thức truy xuất và sắp xếp phân vùng ổ đĩa. Chúng ta có thể dùng phần mềm để chuyển đổi qua lại giữa MBR và GPT ( chuyển đổi khi ổ đĩa chúng ta không có dữ liệu vì khi chuyển đổi chỉ cần có lỗi xảy ra sẽ dẫn đến mất hết dữ liệu trên ổ cứng)

Bảng so sánh MBR và GPT

Chuẩn MBR

Chuẩn GPT

Ra đời từ 1983 trên các máy tính IBM

Mới ra đời từ năm 2010

Hỗ trợ ổ cứng tối đa 2 TB (2 000 GB)

Hỗ trợ ổ cứng tới 1 ZB ( 1 tỷ TB)

Hỗ trợ tới đa 4 phân vùng trên mỗi ổ đĩa

Hỗ trợ tối đa 128 phân vùng ổ đĩa

Hỗ trợ tất cả các phiên bản HĐH Windows

Chỉ hỗ trợ các phiên bản Windows 64bit

Có thể sử dụng trên cả máy tính dùng chuẩn BIOS hay UEFI

Chỉ hỗ trợ các máy tính dùng chuẩn UEFI

Do những ưu điểm trên nên ngày nay chuẩn GPT đang dần thay thế chuẩn MBR, các dòng máy tính hiện nay cũng có cấu hình ngày càng cao đủ để chạy Windows 64bit.

BIOS hay UEFI thực tế là gì mà ổ đĩa chuẩn MBR có thể chạy được trên cả 2 chuẩn đó?

Về cơ bản cả BIOS (Legacy BIOS)  và UEFI đều là phần mềm có giao diện để kiểm tra các thiết bị ra vào trên máy tính và giúp cho máy tính hoạt động ổn định, nó có vai trò như một thông dịch viên giữa phần cứng và hệ điều hành để giúp máy tính khởi động.

Khi bật máy tính, cả UEFI Legacy đều sẽ kiểm tra và hướng dẫn các phần cứng của máy tính để giúp máy tính có thể chạy được hệ điều hành chứa trên ổ cứng.

Bảng so sánh BIOS và UEFI

BIOS

UEFI

Ra đời từ năm 1975

Ra đời năm 2005

Không hỗ trợ ổ cứng chuẩn GPT

Hỗ trợ cả 2 chuẩn MBR và GPT

Tốc độ khởi động trung bình

Tốc độ khởi động nhanh

Kém an toàn dễ bị lỗi khi có phần mềm độc hại xâm nhập

Có chế độ Secure Boot ngăn chặn các phần mềm độc hại khởi động cùng Windows


Máy tính chạy Legacy BIOS có thời gian khởi động lâu hơn UEFI do khi khởi động BIOS phải kiểm tra và xác thực tất cả các thành phần của hệ thống.

Các máy tính hiện nay thường sử dụng theo cặp nếu dùng BIOS thì sẽ dùng ổ cứng chuẩn MBR còn nếu dùng UEFI thì sẽ dùng ổ cứng GPT. Bạn không thể dùng ổ cứng chuẩn GPT trên máy tính dùng BIOS nhưng có thể dùng cả hai chuẩn ổ cứng GPTMBR trên UEFI. Tuy nhiên nếu sử dụng UEFI thì bạn nên dùng ổ cứng chuẩn GPT.

Cách xác định máy tính bạn có hỗ trợ UEFI hay không

Hầu hết các máy tính từ năm 2010 về sau đã có hỗ trợ UEFI, các máy tính có ổ đĩa chuẩn GPT thì chắc chắn có UEFI, ngoài ra ta còn có thể kiểm tra trong BIOS xem có chỗ nào ghi là UEFI hay Secure Boot là có hỗ trợ UEFI hoặc có thể làm theo 2 cách sau:

Cách 1: Xem System Information bằng lệnh ‘msinfo32’

Nhấn tổ hợp phím Windows + R, nhập vào dòng lệnh ‘msinfo32’, từ cửa sổ System Information xem dòng BIOS Mode sẽ biết máy tính ta đang chạy chuẩn gì.

Trên hình máy tính của mình đang chạy chuẩn UEFI

Cách 2: Sử dụng phần mềm  Hwinfo

Các bạn truy cập vào trang chủ https://www.hwinfo.com để tải nha, nên tải bản Portable để không phải cài đặt, nhấp vào chạy trực tiếp, chọn đúng phiên bản Windows máy tính chúng ta đang sử dụng nha.

Chạy trương trình lên sau đó ta chọn vào Motherboard xem dòng UEFI BIOS nếu là ‘Capable’ là có hỗ trợ UEFI còn ngược lại là máy tính chúng ta chỉ hỗ trợ Legacy BIOS

Cách xác định ổ cứng đang sử dụng chuẩn MBR hay GPT

Có nhiều cách để xem ổ cứng hiện tại đang chạy theo chuẩn MBR hay GPT, ở đây mình chỉ hướng dẫn 2 cách cơ bản nhất.

Cách 1: Sử dụng Disk Management Tool

Dùng tổ hợp phím Windows +R, gõ vào dòng lệnh 'diskmgmt.msc' và bấm OK

Chọn ổ đĩa cần kiểm tra (ở đây là Disk 0), chuột phải và chọn "Properties".

Ở tab Volumes, dòng Partition style sẽ hiển thị cho chúng ta biết chuẩn của ổ cứng.

Cách 2: Sử dụng lệnh DISKPART

Đầu tiên các bạn cũng sử dụng tổ hợp phím Windows +R, nhập vào dòng lệnh ‘cmd’ ->OK

Tiếp tục tại hộp thoại Command Prompt ta nhập dòng lệnh ‘DISKPART’ -> Enter, xong lại gõ tiếp dòng lệnh ‘LIST DISK’ ->Enter sẽ xem được chuẩn định dạng của ổ đĩa.

Bài viết trên hy vọng giúp các bạn có thể tự tìm hiểu về chuẩn hiện tại của ổ đĩa và chế độ mà máy tính các bạn đang sử dụng.

Các bạn muốn hiểu rõ hơn thì xem sơ đồ tóm tắt quá trình hình thành và phát triển của chúng nha.