Giỏ hàng

Sử dụng thế nào để kéo dài tuổi thọ của pin điện thoại và laptop?

  1. Trước hết ta cần hiểu pin là gì? Pin là một thiết bị lưu trữ năng lượng dưới dạng hoá năng, khi ta dùng, năng lượng này sẽ dần chuyển đổi thành điện năng. Pin là nguồn cung cấp năng lượng hoạt động cho hầu như tất cả các thiết bị cầm tay hiện nay vì nó có những ưu điểm như, nhỏ, nhẹ, cung cấp điện áp ổn định.

Đơn vị đo dung lượng Pin là mAh (mili Ampe giờ) là đại lượng dùng để đo sức chứa (dung lượng) của vật lưu điện. Hiểu đơn giản hơn là người ta sử dụng mAh để đo dung lượng Pin.

Có 2 loại pin hiện đang được sử dụng trên điện thoại cũng như laptop đó là Pin Lithium-Ion (hay còn gọi là Li-ion) và pin Lithium-Polymer (hay còn gọi là Li-po).

Điểm giống nhau giữa hai loại pin này là đều có thể sạc đi sạc lại nhiều lần và được cấu tạo từ các thành phần hóa học chính tương tự nhau.

Bảng so sánh pin Li-ion và Li-po


Lithium-ion (Li-ion)

Lithium-polymer (Li-po)

Chi phí sản xuất thấp

Chi phí sản xuất cao (gấp 30 đến 40 lần Li-on)

Có hình dáng to và kích thước nặng

Có hình dáng nhỏ, đa dạng, trọng lượng nhẹ hơn pin Li-ion có cùng kích thước

Dễ cháy nổ khi sử dụng không đúng cách

Chịu được nhiệt độ cao do dòng xả lớn

Số lần sạc ước tính 300-1000 lần

Số lần sạc ước tính 300-500 lần


Ngoài ra tuổi thọ pin cũng bị ảnh hưởng do cách sử dụng và cách nạp xả, nếu bạn sử dụng không đúng cách thì pin sẽ nhanh hư (hoặc chai pin).


  • Cách sử dụng và sạc pin cho điện thoại


Ngày nay, loại pin được sử dụng phổ biến nhất là pin lithium-ion ( hay Li-ion), trong đó các ion lithium trong chất điện phân của nó trải qua cả phản ứng thuận và ngược.

Nghĩa là trong quá trình phóng điện (xả pin), các ion sẽ di chuyển từ điện cực âm sang điện cực dương và ngược lại các ion sẽ di chuyển từ điện cực dương sang điện cực âm  khi sạc pin. Quy trình sạc pin Li-ion luôn có 4 giai đoạn:

  • Giai đoạn dòng điện không đổi (~ 0% -80%):  Ở giai đoạn này, bộ sạc áp dụng dòng điện không đổi cho pin ở mức điện áp tăng đều cho đến khi đạt đến giới hạn điện áp trên mỗi cell (4,2V).
  • Giai đoạn bão hòa (~ 80% -100%):  Bộ sạc giảm dòng sạc dần về 0 trong khi điện áp vẫn bằng điện áp giới hạn trên mỗi cell pin (4,2V).
  • Giai đoạn sẵn sàng (100%):  Pin chấm dứt quá trình sạc và ngưng nhận dòng điện từ bộ sạc.
  • Giai đoạn chờ (<100%):  Ở giai đoạn này, quá trình sạc lại được kích hoạt để đảm bảo dung lượng pin ở mức 100%.

Điện thoại thông minh ngày nay đều có chức năng nhắc chúng ta sạc pin. Ví dụ như các thiết bị của Samsung và Apple,... luôn có thông báo sạc pin khi pin còn 20% và đây là giới hạn tốt nhất để bảo vệ tuổi thọ của pin.

Đảm bảo pin điện thoại của bạn không giảm xuống dưới 20% (hoặc dưới mức cảnh báo của ứng dụng quản lý pin) là chìa khóa để cải thiện thời lượng pin vượt qua chu kỳ sạc định mức của nhà sản xuất. Thông thường, chu kỳ sạc cho hầu hết pin điện thoại là từ 500 - 1500 chu kỳ.

Hầu hết các loại pin hiện nay đều được trang bị các mạch điều khiển thông minh, điều khiển quy trình sạc. Nhưng điều đó là không đủ để tối đa hóa tuổi thọ pin của chúng ta. Để tiếp tục kéo dài tuổi thọ pin, hãy nhớ quy tắc vàng 20% ​​- 80% .

Nghĩa là, luôn luôn (nếu có thể) giữ mức pin trong khoảng 20% ​​- 80% để kéo dài tuổi thọ pin.

Lý do là việc giữ pin Li-ion của chúng ta ở mức trên 80% làm tăng áp lực pin, làm giảm tuổi thọ của nó. Nhưng như vậy thật bất tiện vì không ai rảnh cả ngày để giữ pin ở mức từ 20% - 80%.

Tuy nhiên chúng ta có thể áp dụng cách tiếp theo là tắt bộ sạc sau khi pin đầy. Mặc dù không hiệu quả như phương pháp 20% - 80% nhưng nó vẫn giúp tiết kiệm tuổi thọ pin. Bởi vì khi cắm sạc liên tục vượt quá mức 100%, pin của chúng ta sẽ được sạc lại khi mức pin giảm xuống, điều này làm cho pin của chúng ta phải tiếp xúc với sạc nhiều hơn làm tăng áp lực pin và tuổi thọ cũng giảm nhiều hơn.

Chúng ta nên hạn chế tối đa việc vừa sạc pin vừa sử dụng vì khi  sạc pin đã sinh ra một nhiệt lượng tương đối và khi sử dụng lại làm tăng nhiệt lượng thêm do pin phải thực hiện quá trình nạp và xả liên tục dẫn đến cháy nổ, mà cấu tạo của pin Li-ion là rất dễ cháy nổ ở nhiệt độ cao khi pin quá nóng.


  • Cách sử dụng và sạc pin cho laptop


Tất cả pin laptop được chế tạo có một số chu kỳ sạc nhất định, thường là khoảng 500 chu kỳ đầy đủ và đôi khi còn hơn thế nữa.

Về cơ bản, một chu kỳ sạc bằng một lần xả hoàn toàn xuống 0% và sau đó nạp lại tới 100%, ví dụ như khi máy còn 50% chúng ta sạc lên 100% chỉ được tính là nửa chu kì, chúng ta phải sạc thêm 50% nữa thì mới được tính là 1 chu kì.

Theo thời gian, mỗi chu kỳ sạc sẽ làm giảm dung lượng pin so với thông số kỹ thuật thiết kế của nó, tiết kiệm chu kì là tiết kiệm tuổi thọ pin.

Có một số ý kiến cho rằng nên thực hiện xả hoàn toàn một vài lần trong năm vẫn là một câu hỏi chưa được trả lời. Nói chung, chúng ta vẫn có thể xả pin nhưng không xả chạm đáy mà chỉ nằm khoảng 20% và sau đó sạc pin khi có thể là cách tốt nhất.

Lúc trước khi sạc pin đầy chúng ta nên rút sạc để tránh pin bị nạp điện liên tục nhưng giờ đây với những thiết bị hiện đại có thể tự ngắt sạc khi pin 100% giúp bảo vệ tuổi thọ pin.

Nếu bạn không sử dụng máy tính một thời gian dài thì nên nạp hoặc xả pin còn 50% rồi cất giữ, và cứ sau một thời gian ta lại lấy ra và làm lại tương tự.

Pin Li-ion ngày nay được thiết kế khá bền, nhưng vẫn sinh ra nhiệt khi sử dụng. Nếu chúng ta đang sạc pin mà máy quá nóng có thể do CPU làm việc quá mức hay sử dụng đồ họa nhiều mà lại ở trong một môi trường quá nóng, điều cần thiết là ta nên tắt máy, tháo pin và di chuyển sang nơi có nhiệt độ thấp hơn (nếu có thể) để hạ nhiệt cho pin.

Đổi với những máy tính hiện đại ngày nay pin được thiết kế gắn liền bên trong thì chúng ta có thể tắt máy  đợi cho máy hạ nhiệt (nếu như pin là vấn đề mà bạn quan tâm hàng đầu) và tiếp tục làm việc.

Nên đặt máy ở những nơi thông thoáng để máy có thể tản nhiệt tốt hơn, một số bạn có thói quan đặt máy trên đùi khi sử dụng, điều này là không nên cho cả máy và cả chúng ta vì nhiệt sinh ra sẽ tỏa vào người chúng ta. Nhưng cũng không nên đặt máy ở những nơi quá lạnh ( 0 độ chẳng hạn) sẽ dẫn tới chết pin hoặc làm giảm tuổi thọ của pin.

Ngoài ra chúng ta có thể hiệu chỉnh ở trên máy để tăng thời lượng pin sử dụng, như giảm độ sáng màn hình khi pin còn 20%, cho máy về chế độ ngủ đông khi pin còn yếu để chúng ta có thể cắm sạc kịp thời trước khi máy cạn pin.

Qua bài viết này chúng ta thấy rằng tuổi thọ pin được tiết kiệm tốt nhất khi sạc pin trong khoảng 20% - 80%, hạn chế sạc pin lên 100%. Không để sạc qua đêm và đặc biệt là nên tránh xa cục sạc pin cực nhanh, chỉ góp phần làm pin mau nhanh hơn thôi. Nhưng 1 đời ta 3 đời nó mà, hư thì mua pin khác, giá trị so với cái máy còn kém xa mà đúng không các bạn.